OV weer duurder is ongewenst

50PLUS wil goed en betaalbaar openbaar vervoer voor iedereen. “Door de BTW-verhoging wordt openbaar vervoer alleen maar duurder en dat is ongewenst!’, zei Kamerlid Corrie van Brenk. 50PLUS wil ook dat het evenwicht in prijs en reistijd tussen vliegen en treinreizen op middellange afstanden wordt hersteld.

50PLUS staat voor goed en betaalbaar openbaar vervoer voor iedereen. Gezien de prijsstijgingen, onder andere door de BTW-verhoging, wordt dat alleen maar duurder en dat is ongewenst. “De NS heeft haar nieuwe tarieven gepubliceerd, en weer stijgen de prijzen flink”, zei Corrie van Brenk tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. “Ook de prijzen van bus en tram gaan omhoog. Zo worden mensen ontmoedigd vaker de auto te laten staan. En dat is toch juist wat nodig is, alleen al voor het milieu!” Het Kamerlid van 50PLUS vroeg welke mogelijkheden de regering ziet om openbaar vervoer betaalbaarder te houden.

Sneller en goedkoper treinverkeer

50PLUS wil een evenwichtige kostenverdeling tussen vliegverkeer en trein. “Dat loopt nu echt uit de pas”, vindt Corrie van Brenk. “Vooral voor internationale middellange afstanden moet er sneller en goedkoper treinverkeer komen als serieus alternatief voor het vliegtuig. En de vervuiler moet nu echt gaan betalen. Het is al gek genoeg dat de luchtvaart buiten het klimaatakkoord wordt gehouden. En het is nog gekker dat luchtvaartmaatschappijen bijna geld toeleggen als je bij hen een ticket boekt, terwijl een treinkaartje op hetzelfde traject veel meer kost en je nog langer onderweg bent ook. Dat is sowieso niet uit te leggen, maar kan nu echt niet meer.” De opbrengst van belasting op vliegverkeer kan direct gestoken worden in het alternatief: internationaal treinverkeer op middellange afstand. “Want dat moet sowieso veel beter!” 

Fnuikend voor de gezondheid

50PLUS maakt zich zorgen over de toenemende geluidsbelasting. “Recent bleek dat veel mensen last hebben van omgevingsgeluid. Ruim een derde van de huizen staat op een plek met teveel lawaai. Dat is fnuikend voor de gezondheid en kan leiden tot gezondheidsklachten als hart- en vaatziekten”, zei Corrie van Brenk en zij vroeg staatssecretaris Van Veldhoven wat vindt zij van het idee van een Nationaal Plan Geluidsbelasting.

Gekleurde nummerborden

50PLUS-Kamerlid Léonie Sazias opperde onlangs het idee om nummerborden van elektrische auto’s een andere kleur te geven. “50PLUS denkt dat dit een stimulerende werking kan hebben, het komt immers de zichtbaarheid ten goede. Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vond het interessant, wat vindt minister Van Nieuwenhuizen?”, vroeg Corrie.

Belasting op leidingwater

Tijdens het begrotingsdebat vroeg Corrie van Brenk aandacht van minister Van Nieuwenhuizen voor het plan van 50PLUS de belasting op leidingwater (BoL) af te schaffen. “Het is ongehoord dat het kabinet de BTW op flessenwater wil verlagen en de BTW op kraanwater verhoogt”, stelde het Kamerlid. “Dat móet anders! Drinkwater is een eerste levensbehoefte, letterlijk. Het kan niet zo zijn dat zelfs dit duurder wordt als gevolg van de BTW-verhoging. Dat is de wereld op zijn kop!”

De inbreng van Kamerlid Corrie van Brenk bij de begrotingsbehandeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat met minister Van Nieuwenhuizen en staatssecretaris Van Veldhoven:
 
“De laatste maanden hebben we het over veel onderwerpen gesproken. Vele onderzoeken zijn gaande, vele toezeggingen zijn gedaan, er wordt hard gewerkt.

Ik neem met u een aantal zaken door die wat 50PLUS betreft snelle actie vereisen. En dat is ook mogelijk!

Goed en betaalbaar openbaar vervoer, ook voor minder mobiele mensen, is zo’n punt. Voor deelname aan de maatschappij, ter bestrijding van eenzaamheid is dit onontbeerlijk. Onze mobiliteit neemt toe, in alle lagen van de bevolking. Een lager inkomen mag hierbij geen breekpunt zijn. Pilots van ‘Mobility as a service’ staan in de steigers. Er was nog een aantal aandachtspunten, bijvoorbeeld de afstemming tussen aanbieders en de ICT. Kan de minister al iets zeggen over de voortgang van de pilots?

Betaalbaarheid is een zeer belangrijke kwestie. De NS heeft haar nieuwe tarieven gepubliceerd, en weer stijgen de prijzen flink. Ook de prijzen van bus en tram gaan omhoog. Zo worden mensen ontmoedigd vaker de auto te laten staan. En dat is toch juist wat nodig is, zo vindt ook de regering, alleen al voor het milieu. Ik vraag aan de bewindslieden of zij het met 50PLUS eens zijn dat deze prijsstijgingen het regeringsbeleid juist tegenwerken. Waarom laat zij dit gebeuren? Welke mogelijkheden ziet de regering om openbaar vervoer juist betaalbaarder te houden?

50PLUS is mordicus tegen marktwerking in het openbaar vervoer. Het klinkt allemaal heel mooi, maar het komt in de praktijk enkel neer op concurrentie op basis van prijs. Andere zaken, zoals arbeidsvoorwaarden en schone alternatieven, schieten er gewoon bij in. Dat laatste lazen we vorige week nog in Binnenlands Bestuur, gemeenten kopen nog steeds massaal niet-duurzaam vervoer in. Dat moet echt anders.

Daarnaast moeten we streven naar een evenwichtiger kostenverdeling wat betreft vliegen en trein. De vervuiler moet nu echt gaan betalen. Het is al gek genoeg dat de luchtvaart buiten het klimaatakkoord wordt gehouden. En het is nog gekker dat luchtvaartmaatschappijen bijkans geld toeleggen als je bij hen een ticket boekt, terwijl een treinkaartje op hetzelfde traject veel meer kost en je nog langer onderweg bent ook. Dat is sowieso niet uit te leggen, maar kan nu echt niet meer. De regering is druk bezig met onderzoeken wat de beste manier hiervoor is. Een vliegtaks kan wat 50PLUS betreft een manier zijn, gezien het feit dat vliegen nu geheel onbelast is. Het is ook redelijk dat korte vluchten dan juist relatief zwaarder belast worden dan lange vluchten, omdat op korte afstanden genoeg alternatieven voorhanden zijn. Ten derde, de opbrengst zou direct gestoken kunnen worden in dat alternatief: internationaal treinverkeer op middellange afstand. Want dat moet sowieso veel beter. Een andere mogelijkheid is dat er een heffing per vliegtuig wordt ingesteld. Hoe vervuilender het toestel, hoe hoger de heffing. Dat kan zeker een regulerend effect hebben! We móeten hier in internationaal verband veel meer op gaan inzetten. Dat is onvermijdelijk. Zowel qua prijs als qua snelheid.

Wij kijken reikhalzend uit naar het nieuwe Strategisch Plan Verkeersveiligheid, dat binnenkort naar de Kamer komt. Ook verwachten we binnenkort het rapport van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid over het scootmobielonderzoek, wat met de situatie rondom de Stint extra lading heeft gekregen. De staatssecretaris heeft mij in het mondelinge vragenuur in elk geval toegezegd nog eens te gaan praten met de minister over een vorm van training, of uitleg, van het gebruik van de scootmobiel in het leven te roepen. Is dat al gebeurd? 50PLUS hoort het graag. 

Wordt er in het nieuwe plan ook gekeken naar zebrapaden, die vaak wel over de rijbaan maar niet over fietspaden lopen?

De regering wil zwerfafval terugdringen, en dat wil 50PLUS ook. De regering wil wat betreft plastic flesjes vooralsnog bekijken of afspraken met de industrie voldoende zijn voor het gestelde doel. 50PLUS betwijfelt dit. Maar de regering neemt maatregelen die misschien wel zorgen voor méér zwerfafval! Het is ongehoord dat het kabinet de BTW op flessenwater wil verlagen en de BTW op kraanwater verhoogt. Dat móet anders!

En het kán ook anders. 50PLUS heeft in haar tegenbegroting de keuze gemaakt om de belasting op leidingwater (BOL) te schrappen. Drinkwater is een eerste levensbehoefte, letterlijk. Het kan niet zo zijn dat zelfs dit duurder wordt als gevolg van de BTW-verhoging. Dat is de wereld op zijn kop.

U weet: als ambassadeur van SDG 6 sta ik voor schoon water en goede sanitaire voorzieningen. Natuurlijk, er volgt nog een Wetgevingsoverleg Water, maar toch een paar algemene opmerkingen.

Behalve waterkwaliteit is waterveiligheid een onderwerp dat steeds belangrijker wordt. We hebben het deze zomer opnieuw gezien: de uitersten in het weer worden groter. Na een lange periode van droogte volgden enkele extreme buien, met wateroverlast tot gevolg. In Meerssen gebeurt dat regelmatig. Moeten we niet eens kijken of onze maatregelen bij acute wateroverlast nog wel voldoen? Er worden immers steeds meer innovaties ontwikkeld, bijvoorbeeld bij FloodProof Holland. Alternatieven die een stuk makkelijker in hun toepassing zijn dan de loodzware zandzakken. Kent de minister deze alternatieven ook, zoals de Box Barrier? Wat vindt zij daarvan?
Wij willen dat hier meer kansen geboden worden aan lichtere, snellere en meer adequate ontwikkelingen. Wij overwegen een amendement op dit punt. 

Daarnaast is er steeds meer achterstallig onderhoud bij een aantal indicatoren voor waterveiligheid, bijvoorbeeld dijken en duinen. Op welke wijze houdt dit verband met de toename van het bedrag in achterstallig onderhoud, wat ook de Rekenkamer constateert? Hoe moeten we dit wegen, komt de veiligheid zo niet in het geding? Gaan we geen problemen over onszelf afroepen als we hier op gaan toegeven? IPO, VNG en UvW hebben al vaker aangegeven extra middelen voor Klimaatadaptatie nodig te hebben om onze droge voeten nu en in de toekomst te behouden. 50PLUS is ook van mening dat klimaatadaptatie hoge prioriteit heeft.

Uitstoot van fijnstof en ultrafijnstof is een toenemend probleem. Rondom vliegvelden en op drukke doorgaande wegen in steden bijvoorbeeld. Daarom is de staatssecretaris ook bezig met een Schone-Lucht-Akkoord. Daar kijken wij naar uit. Ligt dit nog steeds op schema?

Maar recent bleek ook dat veel mensen last hebben van omgevingsgeluid. Ruim een derde van de huizen staat op een plek met teveel lawaai. Dat is fnuikend voor de gezondheid en kan leiden tot gezondheidsklachten als hart- en vaatziekten. Wat gaat de staatssecretaris hieraan doen en wat vindt zij van het idee van een Nationaal Plan Geluidsbelasting?

Dan duurzaam vervoer. Recent presenteerde een Nederlands merk, Lightyear, een prototype elektrische auto op zonnecellen. Het is mooi te zien dat op meerdere gebieden er zulke mooie innovaties worden ontwikkeld in ons land. Daar mogen we trots op zijn. Wat 50PLUS betreft is dit de toekomst. Is de minister bereid om dit op alle mogelijke manieren verder aan te jagen?

Mijn collega Léonie Sazias heeft laatst geopperd om nummerborden van elektrische auto’s een andere kleur te geven. 50PLUS denkt dat dit een stimulerende werking kan hebben, het komt immers de zichtbaarheid ten goede. De minister van EZK vond het interessant, wat vindt deze minister?

In 2030 mogen er uitsluitend nieuwe emissieloze auto’s worden verkocht. We hebben in Nederland al een heel behoorlijke laadinfrastructuur, maar toch is nog maar 1,4% van het totale Nederlandse wagenpark elektrisch of een Electrische plug in auto (PHEV).
Noorwegen streeft naar uitsluitend emissieloze auto’s in 2025. Maar alleen al in de maand september van dit jaar was 45% van de nieuw verkochte auto’s elektrisch. Dit klinkt alsof wij iets kunnen leren van Noorwegen! Welke mogelijkheden ziet de minister om extra maatregelen te nemen om dit te verbeteren, financieel of niet? Is het niet gewoon te vroeg geweest om de subsidie op elektrische auto’s af te bouwen?

Iets moois verdient een podium: het initiatief van Zuid-Holland de eerste CO2-negatieve weg van Nederland. Iets waar we heel trots op kunnen zijn! Warmteopwekking uit het fietspad, asfalt dat bij lage temperatuur verwerkt wordt, schimmels die teer uit het oude asfalt verwijderen; het is een greep uit de 20 innovaties die toegepast zijn. Naast CO2-besparing was een belangrijke voorwaarde dat de innovaties ook in andere wegen kunnen worden toegepast. Is dit dan niet het momentum om in alle aanbestedingen in Nederland de voorwaarde geen CO2 uitstoot of zelfs negatieve CO2 te eisen?

Er zijn nog veel meer belangrijke onderwerpen te benoemen, circulaire economie, elektrisch vliegen en ga zo maar door. Maar ik moet het hierbij laten.”

© 7 november 2018


Titel: OV weer duurder is ongewenst
Datum: 2018-11-07 15:49:36
Je kunt dit artikel ook bij de bron bekijken.