Defensie: de veiligheid sneeuwde onder

► Inbreng van Henk Krol bij het debat over het rapport van de OVV inzake het mortierongeval in Mali:

“Voordat we spreken over de politieke kant in dit debat wil ik namens 50PLUS alle betrokkenen veel sterkte wensen. En tegen de minister zou ik willen zeggen:

Ik begrijp oprecht dat het waanzinnig moeilijk moet zijn om meteen na het verschijnen van het rapport de telefoon te pakken en enkele uiterst pijnlijke gesprekken te moeten voeren met de betrokken familieleden. Wat moet je dan zeggen? Dat je eigen organisatie heeft gefaald? Dat fout op fout werd gestapeld? Inderdaad een waanzinnig moeilijk gesprek, maar toch had de minister dat moeten doen. Hoe kijkt de minister daar nu op terug?

Het conceptrapport is al op 26 juni naar het ministerie verzonden. De minister nam dus 15 weken de tijd om zich op zo’n pijnlijk gesprek voor te bereiden. En begrijp ik goed dat ze wachtte tot afgelopen weekend? En wat gebeurde er in die tussentijd? Wat deed ze met de aanbevelingen? En hoe verbeterde ze de veiligheidssituatie van onze mannen en vrouwen? Bleven hun mensenlevens die 15 weken extra in gevaar?

Ooit leefde ik enorm mee met deze vrouw die nu onze minister is. Ik zat toen daarboven op de publieke tribune. Bij dat debat toe moest ze, met nét zo’n onzalige coalitie als nu in de maak is, ondanks haar liberale opvattingen onder druk van de coalitiepartners tegen een verbod op de weigerambtenaar stemmen. Coalitiepartijen gaan heel ver in het verloochenen van hun principes; ze stemde verkeerd, maar haar gezicht sprak toen boekdelen. Ze liet zien dat ze naast politicus ook mens was. Nu kwam die menselijkheid wel heel erg laat. Waarom?

Heeft deze minister na het verschijnen van het concept-rapport meteen contact gezocht met haar collega’s in het kabinet, in het bijzonder de minister-president, haar partijgenoot en de minister van Buitenlandse Zaken, die samen met zijn PvdA-collega’s Frans Timmermans en Jan Pronk altijd groot voorstander was van de missie in Mali?

Het verbaast 50PLUS dat de minister laat weten dat er meer onafhankelijk onderzoek nodig zou zijn. We zijn groot voorstander van onafhankelijk onderzoek, maar in dit geval is het echt overbodig. Het  lijkt tijdrekken, of kan ze ons overtuigen van nut en noodzaak?

Het rapport van de Onderzoeksraad is toch klip en klaar? Daaruit blijkt dat onderdelen van Defensie, die waken over de veiligheid van het personeel, faalden. Veiligheid sneeuwde onder ten gunste van andere belangen. Levensbedreigende informatie werd of niet achterhaald of bleef binnenskamers. Is de Kamer vooraf wel goed geïnformeerd over alle risico’s van de missie? En hoe zijn en hoe worden alle verantwoordelijken binnen de organisatie ter verantwoording geroepen?

In de discussie over dit ongeval wordt er erg veel nadruk gelegd op de bezuinigingen die defensie de afgelopen jaren heeft ondergaan. En ja, er is veel bezuinigd. Maar wat 50PLUS betreft gaat het er om dat procedures onvoldoende zijn opgevolgd en fouten zijn verdoezeld. En dat staat los van de financiën; je moet immers roeien met de riemen die je hebt. 

Eerder concludeerde de Algemene Rekenkamer al dat Nederland aan teveel missies deelneemt met het budget dat daarvoor beschikbaar is. Wat is nu haar reactie daarop?

Tot slot nog enkele vragen:
Wat bedoelt de minister precies met een ‘operationele pauze’? Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Kan ze garanderen dat onze mannen en vrouwen in het buitenland zich kunnen toeleggen op de gevaren daar en niet bang hoeven te zijn voor gevaren vanuit de eigen organisatie?

In het besluitvormingsproces zijn er veel documenten die niet of niet meer in het archief aanwezig zijn. Zie de voetnoten 48, 49, 50, 51 en 56. Hierdoor is het op veel punten onduidelijk hoe bepaalde besluiten tot stand zijn gekomen en door wie beslissingen zijn genomen. Waar zijn die documenten gebleven?

Hoe gaat de minister zorgen dat medewerkers die bijvoorbeeld een onveilige situatie melden, net zoals dat in de luchtvaart gebruikelijk is, zich gehoord en gewaardeerd voelen?

Ondanks alle kritiek waardeert 50PLUS het dat deze minister het debat met Kamer aangaat. We zien uit naar haar antwoorden.”


Titel: Defensie: de veiligheid sneeuwde onder
Datum: 2017-10-03 13:45:30
Je kunt dit artikel ook bij de bron bekijken.